Titel: Sneeuwland
Auteur: Yangzom Brauen
Uitgeverij: De Boekerij
ISBN: 978 90 225 5396 1

Het sneeuwland Tibet

Schrijfster Yangzom Brauen geeft de lezer een kijk in haar familiegeschiedenis. Over haar schouder blikken we terug naar vervlogen tijden. De vrouwelijke bloedlijn is de draad van haar verhaal. We schrijven het jaar 1959, het jaar waarin de Chinezen in Tibet de macht overnemen. De non Kunsang moet noodgedwongen met haar man Tsering en haar twee dochtertjes uit Tibet vluchten. Samen steken zij de grote en gevaarlijke bergen over en gaan op weg naar India waar ook de Dalai Lama zich schuil houdt. De natuurkracht is dreigend evenals de militaire inzet onder de rode vlag. De kou is snijdend en de jongste dochter overleeft de zware bergtocht niet. Sonam, de oudste van zes, kan zich het verdriet tot op de dag van vandaag heugen. Het is bar en boos. De vlucht is het begin van een gespleten en gebroken gezin, verscheurd door het gemis van het thuisland. De familie verkeert voortdurend in diaspora, want naar Tibet kunnen zij niet terug. Van India wordt er geemigreerd naar Zwitserland. De volgroeide Sonam leert in de excentrieke Zwitserse student Martin de liefde van haar leven kennen. Schrijfster Brauen, opgegroeid in Zwitserland, is de volwassen dochter van Sonam en de kleindochter van de gevluchte non uit Tibet.

Brauen beschrijft op een indringende wijze het reilen en zeilen van de drie verschillende generaties vrouwen. Hun relatie en verhouding met Tibet is voor alle drie anders. Kunsang, die binnen de familie wordt aangesproken met Mola, wat in het Tibetaans "moeder" betekent, laat ons de rituelen van een land zien, waarvan Lhasa de hoofdstad is en waarin tsampa en gedroogd vlees het voedsel zijn. Dagelijks maakt zij een khora, de heilige daad van het wandelen rondom het woondorp. Ook al woonachtig in een Zwitsers dorp, de moeder verliest haar liefde voor haar moederland niet uit het oog. Sonam wil de Tibetaanse cultuur ook behouden, maar geeft haar dochter ook deels een westerse opvoeding mee. Brauen is onttrokken aan de Tibetaanse cultuur, maar krijgt de meditatietechnieken, de taal en de cultuur van haar moeder en haar oma mee. De levensadem van Tibet is niet weg te bannen. Hoewel Chinezen tot op de dag van vandaag de Tibetanen onderdrukken en protesten de kop indrukken, is de familie vastberaden Tibet een goed hart toe te dragen.

Brauen draagt het boek op aan haar vader, Pala, "die zich sinds mijn jeugd heeft ingezet voor de vrijheid van het Tibetaanse volk en het behoud van de Tibetaanse cultuur". Als conservator voor volkenkundemusea in Zurich en New York hield hij de westerse cultuur een spiegel voor en bracht hij de Tibetaanse cultuur voor het voetlicht. Waar haar vader de Tibetaanse cultuur via kunstuitingen onder de aandacht bracht, doet Brauen dit via het schrijven van dit boek. Brauen zet een memorabele familiegeschiedenis op papier die raakt aan het verval van het land Tibet.

Het is een geslaagd project, maar niet onder alle condities. Het lezen vergt tijd en rust van de lezer. De schrijfstijl van Brauen is hoogdravend en haar beschrijvingen zijn langgerekt. Het Tibetaanse landschap en de cultuur worden uitvoerig uit de doeken gedaan. Door de overheersende beschrijvende factor wordt er geen spanning opgebouwd noch kunnen conflicten op het spits worden gedreven. Geïnteresseerden kunnen hun hart bij het relaas ophalen, maar anderen kunnen schrikken van de breedvoerigheid en de traagheid die daarmee in de leesstijl sluipt. Het boek vraagt om een oplettende en doordachte lezer die houdt van uitvoerige beschrijvingen en die niet terugdeinst voor veel achtergrondinformatie en historische documentatie. Dan valt er veel op te steken. De levenskennis van Boeddha vormt de leidraad van het boek. De pagina's lopen er van over. Zelf kan ik er geen genoeg van krijgen: de levenslessen van het karma en van het oplossen van het lijden vind ik inspirerend. De boeddhistische levensfilosofische contemplaties zijn voor mij als een bijna boeddhist in spe indrukwekkend. Maar naar verwachting zal niet iedereen daarvoor in de wieg gelegd zijn. Mede omdat alle gebeurtenissen tergend langzaam worden beschreven, kan het boek goed tegenvallen. Hoe geweldig ook, ik had heel vaak de neiging om het boek aan de kant te leggen.

Beoordeling: 7/10

Lees "Sneeuwland" zelf