Titel: Waarom ik geen christen ben
Ateur: Bertrand Russell
Uitgever: Meulenhoff
ISBN: 9789029084987

Het is opvallend hoezeer het geloof in de huidige tijd nog steeds tot allerlei discussies kan leiden. Vooral dit jaar, het Darwinjaar, wordt gekenmerkt door de nodige discussies tussen creationisten en Darwinisten. En dan is er natuurlijk ook nog eens het (mede door de media gecreëerde) beeld dat er een strijd gaande is tussen Christendom en Islam.

Bertrand Russel, ik kende de naam niet, gaat in op een andere religieus vraagstuk: Godsdienst, of Atheïsme. De titel van dit boek "Waarom ik geen Christen ben" verraadt al wat de conclusie van zijn betoog zal zijn. En inderdaad bevat het boek een verzameling essays waarin hij door middel van logica betoogt dat het Christendom voor hem niet te geloven is.

Opvallend is dat deze essays erg actueel weglezen, ondanks het feit dat ze al lang geleden gepubliceerd zijn. Ruwweg zijn de essays in de periode 1925-1935 voor het eerst openbaar gemaakt.

De logica van Russell is feitelijk, goed opgebouwd en prima onderbouwd. Maar het blijft logica. Dit betekent dat als je eenmaal in een betoog begonnen bent, je het eigenlijk ook in een ruk moet uitlezen. Want als je het boek weglegt en er later weer in begint, is het makkelijk om de draad kwijt te raken. "Waarom ik geen Christen ben" is dan ook absoluut geen boek dat je af en toe pakt om een stukje weg te lezen. Je moet echt tijd voor dit boek vrijmaken en er even uitgebreid voor gaan zitten: telefoon uit, computer uit, geen enkele stoorfactor zou je mogen afleiden als je in deze bundel begint.

Hoewel hij sterk betoogt, maakt Russell één, wat mij betreft fundamentele, denkfout: hij gebruikt de logica om aan te tonen dat het Bijbelse verhaal niet geloofwaardig is. Hij fundeert zijn conclusie sterk op de aanname dat iets wat logisch niet kloppend te krijgen is, dus ook niet waar is. Maar onder deze aanname ligt een andere aanname: namelijk dat alles in de wereld logisch moet kloppen.

Hoe gepassioneerder hij dus betoogt dat je niet zomaar iets moet geloven, maar dat het logisch moet kloppen, hoe duidelijker hij dus eigenlijk maakt dat hij wel degelijk gelooft: namelijk in de logica. Wat mij betreft een prima geloof, ook ik hecht meer waarde aan wetenschap en logica dan aan een verhaal dat ons via de Bijbel is overgebracht. Maar ondertussen blijft ook het geloof in de wetenschap een geloof.

Want de religie kan misschien niet alle vragen beantwoorden die de wetenschap kan stellen, maar de wetenschap is óók niet in staat om ooit alle vragen te beantwoorden. De basisvraag: "Waar komt het vandaan" zal de mensheid waarschijnlijk nooit kunnen kraken. Dus, hoewel Russell er geen is, zullen er waarschijnlijk toch altijd nog christenen, moslims, joden en aanhangers van andere religies zijn. Voor Russell misschien een schrikbeeld, maar voor mij een verrijking.

Lees "Waarom ik geen Christen ben" zelf