 Titel: De Permanente Oliecrisis
Auteur: Willem Middelkoop en Rembrandt Koppelaar
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam
ISBN: 9789046804162
Na het boek “Als de dollar valt” heeft Willem Middelkoop, samen met Rembrandt Koppelaar (voorzitter van de Stichting Peak Oil Nederland), een nieuw boek geschreven over een andere serieuze bedreiging voor de wereldeconomie: het opraken van de olie. “De Permanente Oliecrisis” is van dezelfde opzet als Middelkoop’s vorige boek, wat dus betekent dat in 100 vragen op een heldere, duidelijke en toegankelijke manier uitleg wordt gegeven over de aankomende energiecrisis. De materie is ingedeeld in 17 hoofdstukken, waarin wordt ingegaan op onder andere peak oil, de rol van olie in ons leven, oorlog om olie, onconventionele olie, duurzame energie, steenkool, kernenergie en biobrandstoffen. Elk hoofdstuk begint met een quote van een expert. Vaak somber zoals Lord Oxburgh, voormalig bestuursvoorzitter van Shell, die zegt dat nu vrijwel alle olie op aarde is ontdekt of Al Gore die ervan overtuigd is dat de piek in de wereldwijde olieproductie nu wel bereikt is. In de inleiding schetst Koppelaar al een somber beeld door te verwijzen naar de oliecrisis van 1979, die werd veroorzaakt door een tijdelijke daling van maar 4 procent van de wereldwijde olieproductie. Als dat al zo’n grote crisis kan veroorzaken, wat staat ons dan te wachten wanneer de olieproductie permanent elk jaar gaat dalen? Beseffen we wel dat 95% van het transport op aarde afhankelijk is van aardolie? En dat ook vrijwel alle plastics van olie worden gemaakt?
Hij verwacht dat peak oil (het moment waarop de wereldwijde olieproductie een maximum bereikt en vanaf dan permanent gaat dalen) zich tussen 2012 en 2017 zal manifesteren. En dat moeten we misschien wel serieus nemen want zijn voorspellingen worden zelfs meegenomen in analyses van het Amerikaanse ministerie van energie. Bovendien blijkt Koppelaar niet de enige te zijn die een piek al zo snel verwacht. Zo komt hij met talloze voorbeelden van experts die jarenlang werkzaam zijn geweest in de olie-industrie, zoals Colin Campbell, Jean Laherèrre en Kenneth Deffeyes die er ook zo over denken of er zelfs nog pessimistischer over zijn. Een belangrijk punt wat Koppelaar en Middelkoop in hun boek duidelijk maken met concrete voorbeelden is dat de oliemaatschappijen en officiële instanties zoals de OPEC, het IEA en het CPB, al dan niet moedwillig, een veel te rooskleurig beeld over onze energietoekomst naar buiten brengen. Zo wordt het voorbeeld genoemd van de United States Geological Survey dat in 2000 nog zei dat Groenland weleens oliereserves ter grootte van 47 miljard vaten had, maar in 2007 moest toegeven dat het er maar 9 miljard zouden zijn. Of het IEA dat in 2007 voor 2008 een olieprijs voorspelde van $60, terwijl we te maken krijgen met prijzen ruim boven de $100? En zo vliegen er nog veel meer voorbeelden om je oren. De lezer wordt het zo wel snel duidelijk dat onze energietoekomst er een stuk minder goed uitziet dan we altijd dachten. Er wordt in het boek, naast talloze cijfers en verwijzingen naar literatuur, ook veel gebruik gemaakt van diagrammen en grafiekjes die alles pijnlijk verduidelijken. Zoals bijvoorbeeld de jaarlijkse hoeveelheid ontdekte olie over de loop van de tijd, die sinds de jaren ’60 een daling laat zien, ondanks de enorme investeringen en technologische vooruitgang sinds die tijd. Maar ook de grafiek die laat zien dat de OPEC-landen plots, zonder dat er grote ontdekkingen van olie plaatsvonden, hun gerapporteerde reserves verdubbelden toen de productiequota daarvan afhankelijk werden gesteld, moet de lezer zorgen baren. Wel is het dan weer jammer dat het niet altijd even duidelijk is wat een bepaalde grafiek of plaatje met de vraag en het antwoord daarop te maken heeft. Al met al hebben de schrijvers geen vrolijke boodschap voor de lezer. En daar hebben ze ook zeker goede en overtuigende argumenten voor, zoals bijvoorbeeld het feit dat al 20 belangrijke olieproducerende regio’s al enkele jaren over hun productiepiek heen zijn of dat de teerzanden van Canada slechts een productie zullen bereiken van hooguit 3 miljoen vaten per dag . Nieuwe technologie leidt er vooral toe dat we de olie sneller opmaken, dus een snellere stijging voor en een snellere daling na de piek in plaats van dat de piek kan worden uitgesteld. En duurzame energie staat nog in de kinderschoenen en kent veel fysieke beperkingen die niet even op te lossen zijn. Maar gelukkig hebben Middelkoop en Koppelaar ons ook wat positieve dingen te vertellen, zoals de snelle en positieve ontwikkelingen op het gebied van windenergie en electrische auto’s, al is de onderbouwing soms hier en daar dan wel wat mager. Een wat gevorderde peak oiler zal misschien wel wat dingen missen in het boek. Zoals de vraag wat peak oil voor invloed zal hebben op ons klimaat. Ook had er misschien wel wat meer uitgelegd kunnen worden over hoe de olieprijs tot stand komt op de markt, vooral ook om duidelijk te maken dat de olieprijsstijgingen worden veroorzaakt door (verwachte) olieschaarste en niet door speculatie of kunstmatige schaarste zoals boze automobilisten vaak beweren als de benzine weer zo duur is. En in het hoofdstuk over kernenergie komt het begrip peak uranium niet eens voor. En misschien hadden de schrijvers ook één en ander in een grotere context kunnen plaatsen, zoals bijvoorbeeld door wat te vertellen over de Jevon’s paradox of het begrip population overshoot. Ook zal de lezer af en toe het gevoel krijgen dat de vraag niet echt is beantwoord, zoals bij het antwoord op de eerste vraag al over waarom er sprake is van een permanente oliecrisis, waar de schrijvers het vooral hebben over orkanen. Maar goed, die kritiekpuntjes doen niks af aan het feit dat ik zou zeggen dat het boek zeker de moeite van het lezen waard is. Voor iemand die nieuw is met de materie is dit boek een laagdrempelige manier om een goed inzicht te krijgen in het energieprobleem. En voor lezers die er al heel wat meer over weten is dit boek zeker ook geschikt om de kennis hier en daar wat aan te vullen en is het door de overzichtelijke indeling van vragen eenvoudig nog eens even wat terug op te zoeken.
Lees "De Permanente Oliecrisis" zelf
De permanente oliecrisis
Willem Middelkoop & Rembrandt Koppelaar
|
Boeken (non-fictie) 
