Titel: Academische Boys
Auteur: Terry Pratchett
Uitgever: Boekerij
ISBN: 978 90 225 5484 5

Terry Pratchett is bekend geworden als auteur van een serie boeken die zich afspelen in de "Schijfwereld" (Diskworld). Geheel onbekend met deze serie of zijn schrijfstijl, begin ik te lezen in het boek "Academische Boys". Als ik voor dit boek een typering zou moeten geven (wat ik in dit stukje natuurlijk moet doen), dan denk ik dat het "Harry Potter" meets "Lord of the Rings" meets "Johan Cruijff" zou zijn.

Harry Potter vanwege de magische universiteit ("De Gesloten Universiteit") die wordt gerund door een aantal professoren die soms wat merkwaardige trekjes hebben. Lord of the Rings vanwege de vele wezens die in deze wereld rondlopen (trollen, kobolden, orks), zij het dat de diverse soorten een vreedzame samenleving hebben weten op te bouwen. Johan Cruijff vanwege de centrale rol die een oud spel genaamd "voetbal" speelt.

In de wereld van Pratchett is bal-voeten een belangrijk tijdverdrijf voor het volk. Het is een ruw spel, waarbij regelmatig gewonden vallen en waarbij de toeschouwers vaak net zo gewelddadig zijn als de spelers. Het bal-voeten wordt beschreven op een manier die doet denken aan de voorlopers van het moderne voetbal zoals wij dit kennen. Bal-voeten is een sport van het gewone volk. Niet iets waar de geleerde tovenaars van de Gesloten Universiteit mee inlaten. Dan ontdekken ze dat ze een team in het spel moeten brengen, omdat ze anders een legaat verliezen. Een enorm belangrijk legaat, omdat dit voor hun enorm uitgebreide maaltijden financiert! En aangezien hun kaasplankje de tovenaars heilig is, gaan ze op onderzoek uit naar het spel.

Dan blijkt ook de heerser van de stad, Heer Ottopedi, belang te hechten aan het spel. De belangen van Ottopedi en de Gesloten Universiteit komen samen en de tovenaars krijgen de opdracht het spel in een beschaafdere vorm te organiseren. Hoewel het er redelijk hopeloos uitziet, blijkt de Gesloten Universiteit een geheim wapen te hebben, of zelfs twee: Knett, de "kobold" die een laag baantje vervult, blijkt een ideale coach, die toevallig ook is begiftigd met een enorme algemene ontwikkeling. Ron de Hoop, Knetts baas en zoon van Faas de Hoop blijkt een net zo begenadigd voetballer als zijn vader.

Wat volgt is een typisch sportverhaal met ups en downs, ingekleed in een Pratchett jasje. Dat houdt in dat je het kunt lezen als het typische sportverhaal, waarin het team door wat uitdagingen heen moet om uiteindelijk de finale te winnen. Maar het is veel meer dan dat! Het is ook een soort Romeo en Julia, wanneer Ron verliefd wordt op een meisje uit het "andere kamp" en deze liefde wederzijds blijkt. Het is een stuk maatschappijkritiek, wanneer kokkin Brenda ontdekt dat ze met al haar zorgen voor Julia er alleen maar voor zorgt dat Julia in haar sociale klasse wordt gehouden en in haar ontwikkeling als topmodel voor de dwergenwereld wordt geremd. Het is ook een stuk maatschappijkritiek (en dan vooral het hooliganisme dat rondom voetbal nog wel eens zijn lelijke kop wil opsteken. Het gaat over racisme en vooroordelen, wanneer het beschrijft hoe Knett probeert te ontdekken wat hij precies is en hoe hij, nadat hij zijn schokkende afkomst heeft achterhaald, probeert om tegen alle vooroordelen en angst in, zijn plekje in de maatschappij te bevechten.

Er komt zelfs een stuk religieuze beleving boven drijven.

Prachtig hoe Pratchett een serieuze boodschap in zijn humoristische schrijven weet te verpakken. Mooi ook hoe de humor die hij gebruikt allerlei niveau's van subtiliteit weet te bereiken. Zo voelde ik dat er iets was met de naam van de heerser: Ottopedi. Onbewust wist ik dat hier een geintje werd gemaakt, maar ik wist het niet te plaatsen. Tot ik elders las dat dit een verwijzing was naar het oude Florence, waar de familie Medici heerste. Ottopedi... orthopeed... medicus...medici. Zo subtiel is het af en toe.

Lees "Academische Boys" zelf