Titel: De tovenaar van Petersburg
Auteur: Roel Smits
Uitgeverij: Nieuw Amsterdam
ISBN: 978 90 468 0667

Het heerlijke boeiende "De Tovenaar van Petersburg" speelt zich af in het Rusland van rond 1905. Professor Otto Herz is tijdens een expeditie naar Siberië, waar hij het kadaver van een mammoet heeft geborgen, ziek. Sinds de terugkeer heeft hij een onmiskenbare lijkenlucht in zijn neus, en slaagt hij er niet in om ook maar een enkele hap eten binnen te houden. Een dokter schrijft hem voor regelmatig te wandelen en een soort dagboek te schrijven van alles wat er tijdens de expeditie is voorgevallen.

Dankzij dit dagboek leren we hoe de Professor, vlak voor vertrek naar Siberië werd geconfronteerd met de revolutionaire neigingen van zijn zoon, Willi, die zich heeft aangesloten bij de anti-Tsaristische beweging. Herz redt zijn zoon uit handen van de de Staatspolitie en neemt hem mee, in de hoop dat de jongen zal leren hoe het in de wetenschap werkt. Maar helaas voor Herz, heeft Willi een ander beeld van hoe zijn leven zal moeten verlopen dan het toekomstbeeld dat zijn vader hem schetst. Wat volgt is een psychologische strijd tussen een man die, door voorvallen uit zijn eigen jeugd, nooit geleerd heeft wat gevoelens zijn en betekenen en diens zoon, die juist schreeuwt om aandacht en liefde. Hoe harder de zoon zijn best doet om aandacht van zijn vader te krijgen, des te sterker wordt Herz in het ontkennen van gevoelens en, indien ze niet ontkent kunnen worden, het wegzetten van die emoties als "irrelevant'.

Auteur Roel Smits heeft in de periode voor hij zich met schrijven bezig hield, gewerkt bij het Max Planck Instituut voor Psycholinguïstiek in Nijmegen. Deze voorgeschiedenis komt hem bij het schrijven duidelijk zeer goed van pas, want de woorden die hij kiest en de zinnen die hij bouwt creeëren een sterk beeld van de persoonlijkheid van de personen waar het om gaat. Elk personage heeft zo zijn eigen manier van spreken, een manier die één-op-één past met de karaktertrekken die Smits wil creëren. Geen enkele zin is misplaatst. Geen enkele uitgesproken klank dissoneert.

Extra fascinerend is het feit dat Smits met "De Tovenaar van Petersburg" niet alleen een ijzersterke cast van goed uitgewerkte karakters neerzet, maar tegelijkertijd ook heel subtiele humor inbrengt, met geniale vondsten als "Het voelde alsof mijn tenen plantaardige aangroeisels waren", in plaats van "Mijn tenen voelden bevroren. Ik heb geen idee hoe het voelt als je een plantaardig aangroeisel hebt, maar je als lezer snap je precies wat Smits bedoelt. En zo zitten er nog veel meer taal-pareltjes in deze roman verborgen.

GPD-bladen schreef over Smits' debuut ("100% mens"): "Humoristische verhalen met een onmiskenbare bittere ondertoon". Wat mij betreft kunnen ze deze zin blindelings hergebruiken om "De tovenaar van Petersburg" mee te beschrijven.Â

Lees "De tovenaar van Petersburg" zelf